İçeriğe atla
Kılavuz 01

Adres çubuğunu sağdan sola okumak

Çoğumuz adresleri soldan sağa okuruz ve ilk tanıdık kelimeyi görünce doğrulamayı bitirmiş sayarız. Alan adlarının mantığı ise tersine işler. Bağlayıcı olan kısım sağ taraftadır.

Alan adının hangi parçası bağlayıcıdır?

Bir web adresinde asıl kimlik, uzantıdan hemen önceki kelimedir. Bu kural tek başına, sahte sayfaların büyük bölümünü ilk saniyede eler.

İki örneğe bakalım. oyun.ornekmarka.com ve ornekmarka.oyun-giris.com. Birbirine çok benzer görünürler. Ama tamamen farklı sahiplere ait olabilirler.

  • Birincisinde asıl alan adı ornekmarka. Soldaki "oyun" yalnızca bir alt alan adıdır ve sahibi ornekmarka'dır.
  • İkincisinde asıl alan adı oyun-giris. Soldaki "ornekmarka" da bir alt alan adıdır ve onu kim isterse kurabilir.

Gözünüz tanıdık kelimeyi görüp rahatlar. Asıl kontrol edilmesi gereken yer ise sağ uçtur.

Bir web adresinin alt alan adı, asıl alan adı ve uzantı parçalarına ayrılarak renklendirildiği açıklama görseli
Aynı adres üç parçaya ayrılır. Yalnızca ortadaki parça kimliği belirler.

Alt alan adı oyunu nasıl işler?

Kötü niyetli sayfalar sıklıkla uzun alt alan adları kullanır. Sebep basit: mobil tarayıcılarda adres çubuğu dardır ve metnin sağ tarafı kesilir.

Ekranda yalnızca soldaki tanıdık kelimeyi görürsünüz. Asıl alan adı ise görünmeyen kısımda kalır.

Ne yapmalı?

Adresi kopyalayın. Bir not defterine yapıştırın. Tam hâliyle okuyun. Bu yöntem üç saniye sürer ve dar ekran sorununu tamamen ortadan kaldırır.

Uzantı ve tire oyunları

Uzantı değişimi yaygındır. Alışık olduğunuz adresin yanına başka bir uzantı eklenir ve görsel olarak neredeyse fark edilmez.

Tire eklemek ya da çıkarmak da aynı işi görür. Tek bir tire farkı, tamamen başka bir alan adı demektir.

Aynı görünen ama farklı alan adlarına işaret eden yazımlar
YazımAsıl alan adıNeden karışır
giris.ornekmarka.comornekmarkaAlt alan adı soldadır, sahibi asıl alan adıdır
ornekmarka.giris-sayfa.comgiris-sayfaTanıdık kelime alt alan adına taşınmıştır
ornek-marka.comornek-markaEklenen tire yeni bir alan adı üretir
ornekmarka.com.ornek.netornekUzantı gövdeye gömülmüştür

Farklı alfabeden karakterler

Dördüncü yöntem, görsel olarak benzeyen ama farklı alfabelerden gelen karakterler kullanmaktır. Bu tür adreslerde tarayıcılar genellikle uzun ve garip bir kodlanmış metin gösterir.

O metni gördüğünüzde başka bir kontrole gerek kalmaz. Kodlanmış görünüm, başlı başına bir uyarı işaretidir.

Özet

Sağ uçtan başlayın. Uzantıdan önceki kelimeyi okuyun. Şüphe varsa adresi bir not defterine yapıştırıp tam hâliyle görün. Bu üç hareket, adres kontrolünün tamamıdır.