Neden riskli?
Kısaltılmış bağlantının tek işlevi adresi gizlemektir. Bu her zaman kötü niyetli değildir; uzun adresleri paylaşmayı kolaylaştırır. Ama sonuç aynıdır: nereye gittiğinizi tıklamadan bilemezsiniz.
Doğrulama alışkanlığının temeli, adresi okumaktır. Kısaltma tam olarak bunu engeller. Bu yüzden kısaltılmış her bağlantı, açılmadan önce bir adım daha ister.
Masaüstünde nasıl görülür?
İmleci bağlantının üzerine getirin. Tarayıcı, pencerenin sol alt köşesinde hedefi gösterir. Tıklamak gerekmez.
Gösterilen adres yine kısaltma servisine aitse, hedef hâlâ gizlidir. Bu durumda bağlantıyı açmak yerine kaynağını sorgulamak daha doğrudur.
Mobilde nasıl görülür?
Bağlantıya basılı tutun. Açılan menüde adres tam hâliyle görünür. Bu, masaüstündeki imleç hareketinin telefondaki karşılığıdır.
Menüde ayrıca "bağlantıyı kopyala" seçeneği bulunur. Adresi kopyalayıp bir not defterine yapıştırmak, dar ekranda kesilen kısmı da görünür kılar.
Karar anı
Gördüğünüz adres üç sonuçtan birini verir.
- Beklediğiniz adres. Yine de yer iminizden gitmek daha temizdir.
- Tanımadığınız bir adres. Açmayın.
- Yine bir kısaltma. Hedef gizli kalmıştır; açmayın.
Kaynağı da sorgulayın
Bağlantının içeriği kadar geldiği kanal da bilgi verir. Bir sosyal medya yorumu, grup sohbetine düşen bir mesaj, video açıklaması ya da arama sonuçlarının üstündeki reklam. Ortak nokta şudur: bu adresleri siz aramazsınız.
Tanıdık birinden gelen bağlantı da otomatik olarak güvenli değildir. Ele geçirilmiş hesaplar en çok arkadaş listesine mesaj atmak için kullanılır. Şüphelendiğinizde aynı kişiye başka bir kanaldan sorun; bir dakika sürer.
Ayrıntılı anlatım için mesaj ve reklam tuzakları kılavuzuna bakabilirsiniz.
